In popmuziek wordt het thema liefde eindeloos bezongen. Toch is het lastig om het begrip liefde onder woorden te brengen. Binnen het vak levensbeschouwing wordt aandacht besteed aan levensvragen rond het thema vrouw/man. Ook de vraag:’wat is liefde?’maakt deel uit van het programma. Het is een thema dat absoluut leeft en dat maakt het zeer geschikt voor een project.
Meest verrassende van het project vond ik het vuur dat de meeste leerlingen toonden. Er werd eindeloos gepuzzeld om alles zo mooi mogelijk te krijgen. En natuurlijk de onverwachte dichterstalent dat in de klassen aanwezig bleek te zijn.
Zomaar een gedicht schrijven is lastig. Om die reden hebben ik leerlingen laten een brainsstorm-sessie laten doen. Dit werkte erg goed. Leerlingen kwamen los en er ontstond een eigen sfeer in ieder groepje.
Daarna hebben we in de les aandacht besteed aan klassieke teksten over liefde, een fragment uit Plato´s Symposion en twee teksten uit de Bijbel, de schepping van man- vrouw en het Hooglied, waarin een man een mooie vrouw bejubelt. Veel leerlingen vonden de wijze waarop dat gebeurde maar raar. Het is toch geen compliment om de haren van je vriendin te vergelijken met een kudde geiten die de berg af rent? Ook complimenten zijn kennelijk cultuurgebonden.
Verder hebben we nog in groepjes gediscussieerd over het verband tussen verliefd zijn en gedrag. Ook dat leverde leuke momenten op (en rode konen). Hoe gedraagt iemand zich die verliefd is?
Verder is er vooral buiten de les gewerkt. Niet alle taken konden tegelijk of met iedereen worden uitgevoerd. Voor mij als docent betekende dat ik alleen via de elektronische leeromgeving kon zien wat er gebeurde. Dat heeft voor- en nadelen. Je kunt wat lastiger klassikaal bijsturen, maar tegelijkertijd wel op ieder gewenst moment reageren op individuele werkzaamheden. Ook omdat deze werkwijze voor mij zelf nieuw was, had ik het idee soms erg weinig overzicht/grip te hebben. De vraag is alleen of dat erg was. Feit is wel dat ik mogelijk leerlingen meer had kunnen stimuleren om minder voor de hand liggende keuzes te maken.
Wanneer je de clips bekijkt valt op dat de eigenlijke inhoud (een eigen invulling van het thema liefde) soms enigszins is ondergesneeuwd. Bepaalde plaatjes of overgangen zetten de toon, of de muziek bepaalt het grootste gedeelte van de sfeer. Het is vooral de techniek die de meeste tijd en energie heeft gekost. Sommige leerlingen zijn vier uur bezig geweest met alleen de muziek goed onder de clip krijgen. Anderen hebben hard gewerkt aan eigen namen in plaatjes verwerken, iets waardoor het geheel wel een heel filmisch uiterlijk krijgt, maar dat leidde niet altijd meteen tot verdieping van de inhoud van het geheel.
Waarschijnlijk is het moeilijk om een echt eigen invulling te geven. Toch denk ik dat de leerlingen na dit project zich meer bewust zijn van de complexiteit en ongrijpbaarheid van het begrip liefde. Of zoals een leerlinge het tijdens de les verontwaardigd verwoordde: “Maar liefde is toch niet alleen maar leuk?’.
Samenwerking en beoordeling
Dit project was dermate groot en gevarieerd dat het veel vroeg van leerlingen wat betreft taakverdeling, planning, afspraken nakomen etc. De taken moesten enigszins evenwichtig verdeeld worden. De kwaliteiten van de diverse groepsleden moesten optimaal benut worden. Dit alles ging lang niet overal zonder slag of stoot. Men stuitte op problemen die altijd voorkomen: leerlingen die zich afzijdig houden en weinig initiatief nemen. Hoe betrek je die bij het project? Werk wat niet op tijd af is, leerlingen die ziek worden en dus tijdelijk uitgeschakeld zijn. Iedere docent zal ze herkennen.
Bij dit project waren er echter extra complicaties, veroorzaakt door de aard van het project. Bijvoorbeeld het schrijven van een gedicht is best een moeilijk opgave. Maar enkele leerlingen schudden als het ware mooie gedichten uit hun mouw. Hetzelfde gold voor het technische deel: sommige leerlingen waren simpelweg niet te stoppen en voerden alles uit, bijna zonder medeweten van de groep. En daardoor werden anderen min of meer buitenspel gezet.
Bij het beoordelen zorgde dat voor complicaties. In principe gaven we groepscijfers, maar als bleek dat de verhouding heel erg scheef was, kreeg de leerling met weinig inzet aftrek van punten. De echt harde werkers zijn wat extra beloond.. Het logboek en de elo waren hierbij nuttige hulpmiddelen. Maar om het echt sluitend te krijgen was toch lastig. Wat is eerlijk? Wie verdient een hogere waardering: Een verlegen leerling die in knap engels wat schuw haar verhaaltje doet, of een vlotte dame die voor de vuist weg toelichting geeft in spreektaal? In ieder geval gaf het veel stof tot discussie, ook binnen de klas. Door de intensiteit was het in ieder geval een belangrijk leermoment.
Conclusie
Samenvattend kijk ik terug op een leuk project, met verrassende resultaten. Voor mij als docent waren er wat te veel nieuwigheden om optimale begeleiding te geven. Toch ben ik tevreden met het geheel en de samenwerking met mijn vakcollega en de beide klassen. Er is met heel veel passie gewerkt, en dat past wat mij betreft heel goed bij het thema.
Om het principe van een plaatje dat tekst ondersteunt te laten zien heb ik een videoclipje getoond die mijn eigen dochter samen een vriendin had gemaakt. Ze zijn brugklassers dus ik zei dat mijn 3 HAVO leerlingen het zeker nog beter moesten kunnen! De uitdaging was er…
De docent heeft zelf een voorbeeldje gemaakt van een verfilming van een literair gedicht. Omdat wij op de Grundel een lokaal met een smartboard hebben is het daar mooi te presenteren. De leerlingen konden zien hoe je met Photo Story 3:
· Foto’s kan toevoegen, bewerken en op volgorde zetten
· Tekst kan toevoegen
· Overgangen kan selecteren.
Toen ik later een headset tot mijn beschikking had heb ik een verbeterde versie gemaakt met ingesproken tekst.
In het computerlokaal is Photo Story 3 geďnstalleerd zodat de leerlingen ook op school aan hun project konden werken. Een aantal leerlingen met een moderne PC heeft het ook thuis gedownload om daar verder te werken.
In een leslokaal met smartboard is Windows Media Player 10 geďnstalleerd zodat de leerlingen hun presentatie konden geven.
De docenten hebben op de elektronische leeromgeving (=elo) it’s learning een nieuw vak aangemaakt met submapjes per klas en groepje. Leerlingen konden in hun eigen mapje bestanden bewaren en uitwisselen. Dankzij de elo konden de docenten het proces goed volgen en verbetersuggesties geven over taalgebruik of de kwaliteit van de foto’s.
De groepsfoto's zijn met een digitale camera gemaakt en op de elo gezet. Leerlingen konden zelf een of meer foto's van zichzelf selecteren. Het verwerken van eigen foto’s is tevens een bescherming tegen downloaden van werk van anderen. Photo Story 3 is overigens zo’n nieuw programma dat de kans op overname van kant en klaar werk elders minimaal is. Sommige leerlingen hebben ook zelf digitale foto’s of eigen tekeningen gemaakt en die gefotografeerd en verwerkt in hun presentatie. Enkele groepjes wisselden onderling ook via hotmail en MSN bestanden uit. Bij het downloaden van de presentatie bleek dit niet altijd betrouwbaar. Bij topdrukte op de elo kon inloggen soms lang duren maar de snelle internetverbinding van de Grundel draagt bij aan het snel ophalen van plaatjes. Op de elo is een uitvoerige handleiding gezet hoe leerlingen met Photo Story moesten werken.
Ondanks het literaire voorbeeld heeft geen enkel groepje een echt literair gedicht gekozen of gebruikt. Op 3 havo wordt nog geen literatuur gegeven dus om dit volgende keer te garanderen moet je literaire dichtbundels beschikbaar stellen. Op de elo zijn veel hyperlinks door de docent als inspiratiebron beschikbaar gesteld. Zie samenvatting status van elo en het kopje ''links'' op deze site.
Een groep bleek over eigen literair talent te beschikken voor het eigen gedicht. Verder waren er veel typ en taalfouten in de gedichten deels doordat leerling stukken tekst zelf in Photo Story moesten intypen en deels omdat de gevonden amateur-gedichten niet foutvrij bleken! Een leerzame les over de betrouwbaarheid van internet. Slechts een groep had de techniek thuis beschikbaar om zelf tekst in te spreken, de microfoon op school was pas laat beschikbaar. De presentatie en toelichting zelf is uiteraard in het Engels gedaan. Vrijwel alle leerlingen wisten een goed verband tussen tekst en illustraties te leggen. Onze leerlingen hebben mooie filmpjes gemaakt die indruk maken vanwege: de diepgang van de tekst, de vormgeving en effecten of de sfeer en uitstraling.
Als je zelf ook een filmpje hebt gemaakt en je wil het aan ons laten zien, mail dan even naar poezie_project@hotmail.com